
Centru Saúde Comunitária (CSC) nível 2 Lospalos liu husi programa Science, Technology and Innovation (STI) hala’o vizita ba Escola Secundária Geral (ESG) Lere Anan Timur Lospalos kinta feira ne’e (18/09/2025).
Objetivu husi vizita ne’e atu hala’o promosaun edukasaun saúde no teste sorologia liu husi teste ran masal.
Doutura Domingas Hornay hateten, teste sorologia ne’e hala’o de’it ba estudante ho idade produtivu ona liu-liu estudante finalista sira ka 120 ano.
“Kazu moras HIV aumenta iha Lautém, dadus to’o Setembro 2025 ne’e iha 23 pesoas mak detekta ona, Ami foku liu atu teste ba 12 ano tamba sira nia idade 17 anos ba leten ona, idade ne’ebé produtivu ona no la kleur sira tama universidade, hela do’ok husi inan aman ne’e duni sira atu tama faze moris livre nian”, dehan Domingas Hornay.
Nia hatutan teste sorologia ne’e atu hatene kondisaun saúde finalista kona-ba moras Hepatitis B, Sipilis no Human Immunodeficiency Virus (HIV) Acquired immunodeficiency syndrome (AIDS) .
“Tenke kontrola husi moris livre, labele tau tattoo tamba dala barak liuhusi tattoo ne’e bele hada’et moras HIV, bele da’et mos liu husi doasaun ran, rezultadu teste ran ne’e, nia rezultadu hetan kedas no wainhira iha alunus ne’ebé detekta moras iha leten ne’e husi médiku sei fó konseling no tratamentu no ba estudante ne’ebé hetan ran mutin bele ba sentru saúde para halo tratamentu”, tenik Domingas
Entretantu diretur eskola ESG. Lere Anan Timur , Olandino da Costa Belo, L.Ap. apresia tebes programa ne’e tamba fasilita no prevene estudante finalista husi kazu moras HIV ne’ebé dadaun ne’e nia númeru aumenta iha munisípiu Lautém.
Estudante finalista sira ne’ebé partisipa iha teste masal ne’e hamutuk atus ida limanulu (150) kompostu husi mane limanulu-resin ualu (58) no feto sianulu-resin rua (92).
*
Hakerek testu : Ekipa ESG. LAT Lospalos